Rodzaje rozstrzygnięć Sądu Najwyższego w przypadku rozpoznania kasacji
Bardzo często w swojej praktyce zawodowej spotykam się z pytaniem, jaki wpływ na rozstrzygnięcie prawomocnego wyroku sądu II instancji ma postepowanie kasacyjne. Innymi słowy: „Co nam ta kasacja da?”.
Na wstępie wskazać należy na możliwe warianty orzeczeń Sądu Najwyższego, w przypadku merytorycznego rozpoznania kasacji. Zgodnie z treścią art. 537 § 1. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy oddala kasację albo zaskarżone orzeczenie uchyla w całości lub w części. Ponadto § 2 omawianego artykułu przewiduje możliwość uniewinnienia Oskarżonego, w przypadku gdy skazanie jest oczywiście niesłuszne.
Mając na uwadze przywołany przepis art. 537 k.p.k., wskazać należy, iż w przypadku kasacji obrońcy Sąd Najwyższy może:
- oddalić kasację;
- uchylić zaskarżone orzeczenie (wyrok) w całości lub części i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania do sądu II instancji;
- uchylić zaskarżone orzeczenie (wyrok) w całości lub części oraz orzeczenie (wyrok) sądu I instancji i przekazać sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania;
- uchylić zaskarżone orzeczenie (wyrok) oraz orzeczenie (wyrok) sądu I instancji umorzyć postępowanie;
- uchylić orzeczenie (wyrok) sądu I i II instancji, a następnie uniewinnić Oskarżonego.
W przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, na skutek kasacji obrońcy, obowiązuje zasada reformationis in peius. Zakaz reformationis in peius należy do kategorii gwarancji procesowych oskarżonego. Chroni on oskarżonego przed możliwością pogorszenia jego sytuacji w przypadku zaskarżenia orzeczenia na jego korzyść. Gwarantuje, że w wyniku zaskarżenia na korzyść oskarżonego nie zostaną zwiększone wobec niego „dolegliwości” zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Zakaz reformationis in peius urealnia zatem prawo do obrony w postępowaniu odwoławczym 1.
Jeżeli mają Państwo więcej wątpliwości lub pytań związanych z możliwością wniesienia kasacji, to zapraszam do skorzystania z usług prawny świadczonych przez moją Kancelarię Adwokacką w Katowicach. 1 D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 434.